tarafından 
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 6 Şubat 2023 depremlerinin konut piyasası ve kiralar üzerindeki etkisini inceledi. Merkez Bankası’nın analizine göre, deprem sonrasında konut sayısındaki büyük kayıp hem deprem bölgesinde hem de göç alan bazı şehirlerde kiraların hızla yükselmesine neden oldu. Ancak bölgede yeni konutların tamamlanıp teslim edilmesiyle birlikte kira artışlarında belirgin bir yavaşlama başladı.
Deprem sonrası konut azaldı, kiralar hızla yükseldi
6 Şubat depremleri, deprem bölgesindeki konut stokunun önemli ölçüde azalmasına yol açtı. Ev sayısının azalması, buna karşılık ev arayan insanların ihtiyaçlarının devam etmesi kiralık konut piyasasında ciddi bir dengesizlik oluşturdu.
TCMB’nin değerlendirmesine göre bu durum, deprem bölgesindeki kiraların kısa sürede yükselmesine neden oldu. Ancak depremden kaynaklanan kira artışı yalnızca deprem bölgesindeki şehirlerle sınırlı kalmadı.
Deprem sonrasında çok sayıda kişinin başka şehirlere taşınması, göç alan illerde kiralık evlere olan talebi artırdı. Böylece deprem bölgesinden uzak bazı şehirlerde de kira fiyatları yükseldi. Deprem bölgesine coğrafi olarak yakın veya bölgeyle güçlü göç bağlantısı bulunan şehirlerde bu etkinin daha belirgin olduğu görüldü.
Yeni deprem konutları piyasadaki dengeleri değiştirdi
Depremde kaybedilen konutların yerine yenilerinin yapılmasıyla birlikte konut arzı hızla artmaya başladı.
TCMB verilerine göre TOKİ tarafından tamamlanan deprem konutlarının sayısı 2025 yılının başında yaklaşık 201 bine, yıl sonunda ise yaklaşık 434 bine ulaştı.
Bu rakamın ne kadar büyük olduğunu anlamak için bir karşılaştırma yapmak yeterli. TOKİ’nin depremden önceki üç yılda ürettiği toplam konut sayısı yaklaşık 213 bin seviyesindeydi. Yani deprem sonrasında yapılan konutların sayısı oldukça yüksek bir seviyeye ulaştı.
Konut arzındaki artış, yapı kullanım izinlerinde de kendini gösterdi. Deprem bölgesinin Türkiye genelindeki yapı kullanım izinlerinden aldığı pay, deprem öncesinde ortalama yüzde 12 civarındayken 2025 yılında yüzde 20’nin üzerine çıktı.
Konutlar arttıkça kira artış hızı yavaşladı
Peki, yapılan yüz binlerce yeni konut kiraları nasıl etkiledi?
TCMB’nin analizinde bu soruya verilen yanıt oldukça dikkat çekici.
Deprem bölgesindeki illerde kira enflasyonu 2023 ve 2024 yıllarında diğer illere göre belirgin şekilde daha yüksek seyretti. Ancak yeni deprem konutlarının tamamlanmaya ve teslim edilmeye başladığı 2025 yılında kira artışlarının hızında düşüş görülmeye başladı.
Kısacası, ev sayısı azaldığında kiralar hızla yükseldi; yeni evler yapılıp konut arzı artığında ise kira artışının hızı yavaşladı.
Bu durum, konut piyasasında arzın ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Etki deprem bölgesinin dışına da yayıldı
TCMB analizinin dikkat çeken noktalarından biri de kira artışlarındaki yavaşlamanın yalnızca deprem bölgesinde görülmemesi.
Deprem nedeniyle yoğun göç alan şehirlerde kira enflasyonu 2024 ve 2025 yıllarında diğer illere yakın seyrederken, 2026 yılında belirgin şekilde daha düşük gerçekleşti.
Merkez Bankası bu durumu, deprem bölgesindeki konut arzının toparlanması ve insanların zaman içinde deprem bölgesine geri dönmeye başlamasıyla açıklıyor. Deprem bölgesinde evlerin teslim edilmesi, daha önce başka şehirlere taşınan bazı ailelerin geri dönmesine ve dolayısıyla bu şehirlerdeki kiralık konut talebinin azalmasına katkı sağlayabilir.
Ancak geri dönüşlerin hemen gerçekleşmemesi nedeniyle bu etkinin zamana yayıldığı değerlendiriliyor.
2026’da bazı şehirlerde kira artışı daha düşük
TCMB’nin analizinde, depremden dolayı kiraların önemli ölçüde etkilendiği iller de sıralandı.
Bu şehirler:
Ankara, Antalya, Aydın, Batman, Bursa, Karaman, Kayseri, Konya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Niğde, Sivas ve Van.
Bu illerdeki kira hareketlerinin deprem sonrası göçten etkilendiği görülürken, 2026 yılında depremden dolaylı etkilenen şehirlerde kira enflasyonunun diğer illere göre daha düşük gerçekleşmesi dikkat çekiyor.
İnşaat sektörü artık deprem bölgesi dışına yöneliyor
TCMB’nin analizinde geleceğe ilişkin önemli bir başka gelişmeye de dikkat çekiliyor.
Deprem konutlarının büyük bölümünün tamamlanmasıyla birlikte inşaat sektöründeki istihdam deprem bölgesinde gerilerken, deprem bölgesi dışındaki şehirlerde hızlı bir artış yaşanmaya başladı.
Bu gelişme, inşaat sektöründeki kapasitenin artık deprem bölgesinden başka şehirlere yönelmeye başladığını gösteriyor. Dolayısıyla önümüzdeki dönemde yeni konut üretiminin daha geniş bir bölgeye yayılması mümkün görünüyor.
TCMB: Konut arzındaki artış kiraları baskılayabilir
Merkez Bankası’nın değerlendirmesine göre deprem sonrasında başlayan yeniden imar sürecinin kira piyasası üzerindeki etkisi, yalnızca deprem konutlarının teslim edilmesiyle sınırlı kalmayabilir.
Yeni konut üretiminin devam etmesi, deprem bölgesinden başka şehirlere yönelen inşaat kapasitesinin artması ve geri göç sürecinin zaman içinde devam etmesi, kiralık konut talebi ile arz arasındaki dengeyi değiştirebilir.
Bu nedenle konut arzındaki artışın önümüzdeki dönemde kira enflasyonundaki yavaşlamayı destekleyen önemli faktörlerden biri olması bekleniyor. fileciteturn0file0L66-L82
Özetle: Daha çok ev, daha yavaş kira artışı
TCMB’nin analizinin en basit özeti şu:
Deprem konutları azalttı → kiralık ev bulmak zorlaştı → kiralar yükseldi.
Yeni konutlar yapıldı → konut arzı arttı → kira artışının hızı yavaşladı.
Ayrıca deprem nedeniyle başka şehirlere taşınan insanların zaman içinde geri dönmeye başlaması, göç alan şehirlerdeki kiralık konut talebini de azaltıyor olabilir.
Merkez Bankası, konut arzındaki iyileşmenin hem deprem bölgesinde hem de depremden dolaylı etkilenen şehirlerde kira artışlarını önümüzdeki dönemde baskılamaya devam edebileceğini değerlendiriyor.
Tartışmaya Katıl